Μαυροβούνιο: Όχι πια ο μικρότερος συναίτερος της Σερβίας

Οι αντίπαλοι (Οι Πράσινοι) των αποφάσεων της Συνόδου της Ποντγκόριτσα πίστευαν ότι έγινε ήταν προσάρτηση και όχι μια δίκαια ένωση. Η προτίμησή τους ήταν μια συνομοσπονδία, η οποία αναγνώριζε τον ειδικό χαρακτήρα του Μαυροβουνίου. Την 1 Δεκεμβρίου 1918 ανακηρύχτηκε το Βασίλειο των Σλοβένων, Κροατών και Σέρβων που περιλάμβανε εδάφη από την πρώην Αυστρο-Ουγγρική Αυτοκρατορία και το Βασίλειο της Σερβίας. Η Σερβία κανόνισε ο όρος «Μαυροβούνιο» να απορροφηθεί από τους Σέρβους, έτσι δεν χρειάστηκε να φανεί στο τίτλο του πρώτου Γιουγκοσλαβικού κράτος.

Μετά την κατοχή των δυνάμεων του Άξονα, μια καινούργια Γιουγκοσλαβία φανερώθηκε όπου το Μαυροβούνιο ήταν μια Δημοκρατία στο πλαίσιο μιας σοσιαλιστικής ομοσπονδίας. Ο καινούργιος αρχηγός της ήταν ο Γιόσιπ Μπροζ Τίτο, ο επικεφαλής των παρτιζάνων, οι οποίοι, κυρίως, καθοδηγούσαν την εθνική αντίσταση. Οι Μαυροβούνιοι είχαν σημαντική παρουσία στους κόλπους των παρτιζάνων και ήταν έντονοι υποστηρικτές των πολιτικών σχεδιασμών μετά τον πόλεμο. Ως στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος είχαν μεγάλη παρουσία και στις Ένοπλες Δυνάμεις, σε σχέση με τον πληθυσμό τους. Επιπλέον, αφού ήταν μια από τις υποανάπτυκτες περιοχές, στο Μαυροβούνιο παραχωρούνταν δυσανάλογα επενδυτικά κεφάλαια.

Τα πράγματα πήραν την κάτω βόλτα με την αναχώρηση του Τίτο από το προσκήνιο, τη χειροτέρευση της οικονομίας και το ολοένα αυξανόμενο χρέος. Η επιθυμία των Δημοκρατιών της Ομοσπονδίας να αποσυρθούν και οι στρατιωτικές συγκρούσεις που εμφανίστηκαν με το διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας που προκλήθηκαν από τα διάφορα συμφέροντα, είχαν σοβαρό αντίκτυπο για το Μαυροβούνιο.

Στις αρχές του 1990, μία-μία οι Γιουγκοσλαβικές Δημοκρατίες άρχισαν να αναζητούν ανεξαρτησία. Το Μαυροβούνιο έμεινε ένθερμος υποστηρικτής του ό,τι είχε απομείνει από την Ομοσπονδία, η Σερβία και το Μαυροβούνιο, με ηγέτη τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Ο Βοσνιακός Πόλεμος έφερε το εμπορικό εμπάργκο εκ μέρους του ΟΗΕ στη Σερβία και, αργότερα, η κρίση στο Κόσσοβο προκάλεσε σοβαρά μεταβατικά τραύματα και κοινωνικές δυσκολίες στο Μαυροβούνιο. Με την οικονομία της να κατρακυλάει, τον τουρισμό να βουλιάζει, με την άνοδο της μαύρης οικονομίας, την εισροή προσφύγων πολέμου και την  ιδιωτικοποίηση πολλών επιχειρήσεων, η πολιτική ηγεσία του Μαυροβουνίου άρχισε να απομακρύνεται από τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία και ξεκίνησε να έχει βλέψεις υπέρ εθνικής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας. Οι σχέσεις με την Σερβία χειροτέρευσαν και το Μαυροβούνιο ζητούσε μια πιο εύκαμπτη Ομοσπονδία. Άρχισε να αποσπάται από ομοσπονδιακά ιδρύματα και, αργότερα, υιοθέτησε το μάρκο ως επίσημο νόμισμα μαζί με το δινάρι το 1999. Αργότερα το ευρώ πήρε τη θέση του μάρκου. Επιπλέον, άρχισε να διαφοροποιείται η εξωτερική πολιτική της. Ζητούσε οικονομική βοήθεια από τη Δύση και έκανε διαβήματα για να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η φορά που πήραν τα πράγματα μετά από όλες αυτές τις αλλαγές έφερε τελικά την ανεξαρτησία με το δημοψήφισμα του 2006.

Με πληθυσμό που απαριθμεί λιγότερο από 700.000, μια αδύνατη οικονομία και έναν λαό που είναι διχασμένος στο ζήτημα της ανεξαρτησίας και της ταυτότητας, ο δρόμος μπροστά είναι δύσκολος. Σαν όλες τις νεοσύστατες χώρες, η σημερινή πολιτική ηγεσία του Μαυροβουνίου προσπαθεί να αποκτήσει μια εθνική ταυτότητα ξεχωριστή από τη σερβική. Προωθεί τη δική της γλώσσα με την τροποποίηση του αλφάβητου και υποστηρίζει μια εκκλησιαστική δομή αποκομμένη από το Σερβικό Πατριαρχείο. Η ανεξαρτησία της χώρας έχει μπει στο έκτο έτος και πολλοί από τους μη υποστηρικτές αρχίζουν να δέχονται ότι είναι σε ένα αμετάτρεπτο δρόμο. Η κύρια πρόκληση είναι πως να μετατραπεί αυτή η χώρα που ήταν πλούσια κάποτε σε μια ευημερή οντότητα. Παρά τη σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, παραμένουν σοβαρά προβλήματα κατάχρησης εξουσίας, οργανωμένου εγκλήματος, νεποτισμού και δομικής μεταρρύθμισης που θέλουν προσοχή.

Το Μαυροβούνιο έχει ανάγκη να εφεύρει εκ νέου τον εαυτό του οικονομικά, με τις  αμοιβές να καταμερίζονται πιο δίκαια. Δεν μπορεί να δώσει πολύ βάση στο τουρισμό αφού επηρεάζεται από πολιτική και οικονομική αστάθεια. Το πείσμα και η αντοχή είναι τα πρωτοπόρα χαρακτηριστικά των Μαυροβουνίων στη διάρκεια της ιστορίας τους. Τώρα που είναι και πάλι ανεξάρτητοι, αλλά σε μια κοινωνία πιο πολύπλοκη, πιο ασταθή και πιο αλληλοεξαρτώμενη, πρέπει να ξαναβρούν τη εσωτερική δύναμή τους για να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις του μέλλοντος.