Μόνοι, χαμένοι και ανίατοι

Ο Νικόλας κοιτά το ρολόι του κάθε πέντε λεπτά. Συμφώνησε να συναντηθούμε σε ένα καφέ κοντά στο σπίτι του, μετά τη δουλειά, αλλά δεν έχουν περάσει ούτε 15 λεπτά από την στιγμή που άρχισε η κουβέντα μας και αυτός βιάζεται. Η κυρία Βασιλική, η 76χρονη μητέρα του, που πριν από τρία χρόνια, διαγνώστηκε με άνοια, είναι μόνη σπίτι. Έχει βραδιάσει και ο Νικόλας ανησυχεί. «Με αυτό το άγχος, ξυπνάω και κοιμάμαι» μου λέει. «Μ’ αυτό το άγχος πηγαίνω στη δουλειά, μ’ αυτό το άγχος σηκώνω κάθε δύο ώρες το τηλέφωνο να δω τι κάνει η μητέρα μου μόνη της στο σπίτι, μ’ αυτό το άγχος προσπαθώ να την φροντίσω κάθε μέρα» συμπληρώνει.

Η κυρία Βασιλική, γι’ αυτούς που δεν έχουν ζήσει το δράμα του Νικόλα, γι’ αυτούς που δεν έχουν νοιώσει το βάρος της φροντίδας ενός ανθρώπου που πάσχει από την ανίατη και θανατηφόρα αυτή αρρώστια είναι κομμάτι μιας στατιστικής. Είναι μία από τους 1600 περίπου συμπαροίκους που πάσχουν (με τη βούλα του γιατρού) από άνοια στη Βικτώρια. Είναι μία από τα 280.000 άτομα που πάσχουν από άνοια στην Αυστραλία.

Η κυρία Βασιλική μπορεί να μην είναι κομμάτι αυτής της στατιστικής το 2021. Ποιος ξέρει; Σίγουρα όχι η επιστήμη! Οι έρευνες που έχουν μέχρι στιγμής εκπονηθεί όσον αφορά το προσδόκιμο ζωής αυτών των ατόμων δεν είναι επαρκείς, δεν έχουν την απάντηση σ’ αυτήν την ερώτηση. Παρά το γεγονός ότι η άνοια είναι ο τρίτος συχνότερος δολοφόνος των Αυστραλών, τα κονδύλια που η κυβέρνηση Χάουαρντ διέθεσε το 2005 για ερευνητικά προγράμματα και την έγκαιρη διάγνωση και φροντίδα των ατόμων που πάσχουν από αυτή την ανίατη ασθένεια, καταργήθηκαν εν ριπή οφθαλμού από τον περυσινό προϋπολογισμό και θυσιάστηκαν στον βωμό της επιστροφής των εθνικών ταμείων σε πλεονασματική θέση.

Γι’ αυτό και πριν από λίγες εβδομάδες, μετά από σχετική έρευνα, ο οργανισμός Alzheimer Australia, τόλμησε να βγει δημόσια και να πει, για άλλη μία φορά, ότι η κυβέρνηση πρέπει να επενδύσει τουλάχιστον μισό δις στη φροντίδα αυτών που πάσχουν από άνοια, στην στήριξη των φροντιστών τους αλλά και σε ερευνητικά προγράμματα.

Και ο λόγος είναι απλός! Όπως αποκαλύπτουν επίσημα στατιστικά στοιχεία που έχουμε στην διάθεσή μας, όσον αφορά την ελληνική παροικία της Μελβούρνης τουλάχιστον, ο αριθμός των συμπαροίκων που θα χτυπηθούν από άνοια μέσα στα επόμενα χρόνια θα αυξηθεί κατά 100% ενώ έως το 2050 και, σύμφωνα με τις προβλέψεις του οργανισμού Alzheimer Australia, ο αριθμός των πασχόντων από άνοια σε παναυστραλιανό επίπεδο θα φτάσει το 1 εκατομμύριο. Και η εικόνα που «ζωγραφίζουν» τα στατιστικά στοιχεία είναι μόνο μαθηματική. Γιατί πίσω από τους 280.000 πάσχοντες, ένας εκ των οποίων είναι σήμερα και η κυρία Βασιλική, υπάρχουν άλλοι 280.000 φροντιστές όπως ο γιός της ο Νικόλας. Άνθρωποι που, λόγω των ελλείψεων του συστήματος, αναλαμβάνουν την φροντίδα των αγαπημένων τους. Κάποιοι -και δεν είναι λίγοι αυτοί οι φροντιστές στην παροικία μας- είναι, επίσης, ηλικιωμένοι, δεν μιλούν αγγλικά, δεν ξέρουν πού να ζητήσουν βοήθεια, έχουν και οι ίδιοι προβλήματα υγείας, δεν έχουν προσωπική ζωή και έχουν φτάσει όπως χαρακτηριστικά μας είπε η κ. Νίνα Ξαρχάκου από την Αυστραλοελληνική Κοινωνική Πρόνοια, στα άκρα, δεν αντέχουν άλλο.

ΜΙΑ ΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Τα μάτια του 40χρονου Νικόλα υγραίνουν όταν τον ρωτώ κατά πόσο άλλαξε η ζωή του τα τελευταία τρία χρόνια.
«Είμαι μόνος» μου λέει και εξηγεί ότι η πολύχρονη σχέση του κατέληξε στον χωρισμό όταν η μητέρα του χτυπήθηκε από την άνοια και αυτός ανέλαβε τη φροντίδα της, γιατί η γυναίκα που σε λίγο καιρό θα παντρευόταν δεν άντεξε την όλη κατάσταση.

Και μην νομίσετε ότι ο Νικόλας δεν έχει τρέξει να ζητήσει βοήθεια και δεν γνωρίζει πού να αποταθεί. Είναι υπάλληλος του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών της Βικτώριας και, όπως αντιλαμβάνεστε, είναι «μέσα στα πράγματα». Και λαμβάνει βοήθεια. Εννέα ώρες την εβδομάδα μία επαγγελματίας φροντιστής επισκέπτεται την μητέρα του και τουλάχιστον για εκείνες τις εννέα ώρες την εβδομάδα ο Νικόλας έχει το κεφάλι του ήσυχο. Για να βγει ένα βράδυ έξω με τους φίλους, ούτε λόγος να γίνεται. Καταφέρνει μία φορά τον μήνα και όταν η 15χρονη ανιψιά του μπορεί να φροντίσει τη γιαγιά, να το σκάει για να ζήσει όπως κάθε άλλος φυσιολογικός 40άρης.
Στην τραγική εικόνα που ο Νικόλας ζωγραφίζει μπρος στα μάτια μου έρχεται να βάλει τις δικές της σκοτεινές πινελιές η Αλίκη Κύρκου, διευθύντρια των Υπηρεσιών Κατ’ Οίκον που παρέχει ο οργανισμός «Φροντίδα».

«Η ‘Φροντίδα’ παρέχει υπηρεσίες κατ’ οίκον σε περίπου 125 ηλικιωμένους, το 60% πάσχει από άνοια. Όσο για την λίστα αναμονής αυτή μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Από την άλλη οι υπηρεσίες που παρέχονται μέσα από αυτά τα πακέτα φροντίδας κατ’ οίκον, σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των ασθενών και των φροντιστών. Για παράδειγμα, αν κάποιος φροντιστής χρειάζεται μία επαγγελματία φροντιστή να διανυκτερεύσει στο σπίτι του, είναι οικονομικά απαγορευτικό να το επιδιώξει» λέει και αναφέρει μία συγκεκριμένη περίπτωση συζύγου που στα 80 της χρόνια φορτώθηκε την φροντίδα του 90χρονου άνδρα της που έπασχε από άνοια. Μία νύχτα ο 90χρονος έπεσε και αυτή παρά τις φιλότιμες προσπάθειές της δεν μπορούσε να την σηκώσει. Αναγκάστηκε να καλέσει την αστυνομία. «Δεν μπορούσα να το διανοηθώ πως αυτή η γυναίκα τα κατάφερνε τόσο καιρό να φροντίζει τον άνθρωπό της» προσθέτει η Αν.

Και αν αυτή η εικόνα δεν είναι αρκετά τραγική, να προσθέσουμε και την εμπειρία της Νίνας Ξαρχάκου, υπεύθυνης Προγραμμάτων της Αυστραλοελληνικής Πρόνοιας που φροντίζει περίπου 100 πάσχοντες από άνοια είτε μέσα από τα πακέτα κατ’ οίκον φροντίδας για κάμποσες ώρες την εβδομάδα είτε παρέχοντας ανακουφιστική βοήθεια στους φροντιστές για δύο τρεις ώρες εβδομάδα στις εγκαταστάσεις της Πρόνοιας.